Bericht onleesbaar? Klik hier.
 
nr. 78
30 maart 2010
 
 

Inhoud


 

Nieuwsbrief Emissiehandel in nieuwe stijl

Vanaf dit nummer ziet de Nieuwsbrief Emissiehandel er anders uit. U ontvangt nog altijd de u vertrouwde en betrouwbare informatie, maar nu in een andere opmaak.

Na zesenhalf jaar in de gele jas, verschijnt de nieuwsbrief nu in een blauwe outfit. De gelijkenis van het nieuwe ontwerp met de huisstijl van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) is niet toevallig. De NEa is toegetreden tot de trits van afzenders en fungeert nu formeel als opdrachtgever aan Ecofys, dat de redactie van de Nieuwsbrief Emissiehandel voert. Naast de ministeries van VROM en EZ is ook werkgeversvereniging VNO-NCW nog altijd afzender. Dat versterkt ook het beeld van de Nieuwsbrief als informatiebron voor het bedrijfsleven dat deelneemt aan en betrokken is bij NOx- en CO2-emissiehandel.

Reacties op inhoud en opmaak zijn altijd welkom bij CO2emissiehandel@ecofys.nl.

 

Spitsuur bij bedrijven en NEa

Een paar dagen voor de deadline van inleveren – 31 maart - heeft de NEa ongeveer 65% van de verwachte 473 emissieverslagen binnen.

Uiterlijk 31 maart moeten de bedrijfslocaties die in 2009 een emissievergunning voor CO2 of NOx hadden, een emissieverslag indienen bij de NEa, vergezeld van een verklaring van de verificateur. Daarnaast moeten ook de emissiegegevens zijn ingevoerd in het betreffende Register. Deze moeten online goedgekeurd worden door de verificateur.

Meer informatie over het afsluiten van het handelsjaar staat op de website van de NEa of is te verkrijgen via de Helpdesk NEa (nea@minvrom.nl of 070 339 5250).

De Helpdesk NEa is tot en met 31 maart telefonisch bereikbaar tussen 9.00 en 17.00 uur.

 

CO2-emissierechten inleveren tijdelijk onmogelijk

Sinds 19 maart kunnen bedrijfslocaties tijdelijk geen CO2-emissierechten inleveren ter vereffening van de uitstoot in 2009. De maatregel van de Europese Commissie is een reactie op de 'tweedehands' CER's (van CDM-projecten in ontwikkelingslanden) die medio maart op de emissiemarkt verschenen zijn. Dit heeft de Europese Commissie bekendgemaakt

Vanaf 19 april 2010 tot en met 30 april 2010 zal het wel weer mogelijk zijn om emissierechten in te leveren, inclusief CER's (tot de toegestane limiet). De NEa zal de bedrijfslocaties hier tijdig aan herinneren. Om te voorkomen dat bedrijfslocaties tevergeefs rechten proberen in te leveren, heeft de NEa de functie 'propose surrender' in het register tijdelijk onzichtbaar gemaakt.

De maatregel heeft alleen gevolgen voor het inleveren van emissierechten, waarvoor de deadline van 30 april geldt. Uiterlijk op 31 maart moet elke deelnemende bedrijfslocatie een geverifieerd emissieverslag bij de NEa inleveren en de emissiegegevens in het CO2-register invoeren.

Voor vragen of opmerkingen is de Helpdesk NEa (nea@minvrom.nl of 070 339 5250) beschikbaar.

 

Instructie voor controle tweedehands CER’s

Hongarije blijkt Certified Emission Reductions (CER's) te hebben verkocht die al eerder door bedrijfslocaties waren ingeleverd. Dat is niet verboden en vooral bedoeld voor vrijwillige aankoop door bijvoorbeeld bedrijven uit Japan. Maar bedrijfslocaties in Europa kunnen deze 'tweedehands' CER’s niet gebruiken om hun CO2-uitstoot mee te vereffenen. Omdat die informatie niet automatisch met de verkochte CER’s was meegeleverd ontstond de nodige onrust op de emissiemarkt.

Hoewel sommige specialisten in de markt verwachtten dat de Hongaarse stap navolging zou krijgen in andere landen, heeft de Nederlandse overheid zich daarvan gedistantieerd en gezegd zeker geen ‘tweedehands’ CER’s te zullen verkopen.

Naar aanleiding van de vraag van verschillende rekeninghouders heeft de NEa een speciale instructie gemaakt waarmee rekeninghouders zelf kunnen controleren of zij in het bezit zijn geraakt van deze tweedehands CER’s.

 

Veiligheidsmaatregelen register

De NEa heeft gebruikers van het Register CO2 Emissiehandel opnieuw gewezen op de maatregelen die zij in acht moeten nemen bij het gebruik van het register. De aanleiding hiervan is het bericht dat gebruikers van het Deense register opnieuw een phishing e-mail hebben ontvangen.

Het is de NEa niet bekend dat gebruikers in het Nederlandse register een phishing e-mail hebben ontvangen.

 

Stand van zaken toewijzing nieuwkomersrechten

 
Op 9 februari 2010 zijn 23 ontwerp-toewijzingbesluiten verstuurd aan bedrijfslocaties die broeikasgasemissierechten aangevraagd hebben. De kennisgeving van deze ontwerpbesluiten is op dezelfde dag in de Staatscourant gepubliceerd. Tot en met 22 maart jl. kon iedereen over de ontwerpbesluiten een zienswijze indienen.
 
Van acht bedrijfslocaties is het verzoek om toewijzing van broeikasgasemissie-rechten op 9 februari afgewezen. Deze bedrijfslocaties hadden tot en met 22 maart de tijd om tegen dit besluit bezwaar te maken.
 
Bij de NEa, die in opdracht van VROM en EZ de toewijzing van nieuwkomersrechten uitvoert, zijn meer dan twintig zienswijzen op de toewijzingsbesluiten en twee bezwaren tegen een afwijzing binnengekomen. De NEa heeft de zienswijzen en de bezwaren in behandeling genomen en zal hier binnen de gestelde termijn een reactie op geven. De reactie op de zienswijzen wordt in de definitieve toewijzingsbesluiten opgenomen, de reactie op de bezwaren in de beslissingen op bezwaar.

 

 

Gegevensverzameling nieuwe sectoren bijna compleet

Voor de aanpassing van het overkoepelende emissieplafond voor alle industrie die deelneemt aan het systeem voor CO2-emissiehandel, verzamelen de 27 EU-landen momenteel gegevens van de nieuw deelnemende bedrijven, zoals aluminiumfabrieken.

In Nederland volgt de overheid conform de richtlijn de aanwijzing van de Europese Commissie om alleen gegevens te verzamelen van bedrijven (letterlijk: inrichtingen) die niet eerder deelnamen aan het systeem van emissiehandel of eerder een vergunning hebben gehad. Inrichtingen die bijvoorbeeld slechts gedeeltelijk deelnamen en nu volledig onder het ETS-systeem gaan vallen (zoals een aantal chemiebedrijven) hoeven deze gegevens niet aan te leveren. Die data worden niet meegenomen in de aanpassing van het plafond.

Plafond
Op een recente bijeenkomst met stakeholders bij werkgeversvereniging VNO-NCW kreeg de overheid hierover enkele vragen. “Dat betekent inderdaad dat het plafond met de uitbreiding van de werkingssfeer iets minder omhoog gaat dan wanneer wél al deze gegevens zouden worden meegenomen,” beaamt Julia Williams van VROM. “Maar dat is slechts een marginaal effect. En we doen precies wat de Richtlijn voorschrijft.”

VNO-NCW is het oneens met deze aanpak. Secretaris Energie & Milieu Erik te Brake: “Wij zien dat de Richtlijn er wél in voorziet om het plafond bij te stellen voor ook deze aanvullende activiteiten die vanaf 2013 onder ETS vallen, zoals de significante emissies van ammoniakfabrieken. Deze keuze verkleint onnodig de emissieruimte voor ETS-bedrijven. Bedrijven kunnen de benodigde informatie op korte termijn aanleveren.”

Williams van VROM wil ook de verontrusting wegnemen bij bedrijven die denken dat deze dataverzameling gevolgen gaat krijgen voor de individuele toewijzing. “De gegevens die we nu verzamelen zijn niet de basis voor de individuele toewijzing, maar alleen voor de Europese Commissie met het oog op de aanpassing van het plafond.” 

Vaststelling
De Commissie gaat de aanpassing in september vaststellen op grond van de data die 27 lidstaten aanleveren. De dataverzameling voor de toewijzing in de periode vanaf 2013 start later dit jaar. De NEa zal de bedrijven hierover informeren (o.a. via deze nieuwsbrief).

Het nieuwe plafond is het uitgangspunt voor de ontwikkeling in de komende decennia. De ETS-richtlijn heeft namelijk geen einddatum, maar loopt ook na 2020 gewoon door. Het systeem werkt wel met planperioden met een duur van 8 jaar (2013-2020) in plaats van de 5-jaarlijkse periode nu (2008-2012). In de Richtlijn staat dat het plafond jaarlijks daalt met 1,74%. De Commissie is verplicht dit percentage te evalueren voor de periodes na 2020. Uiterlijk in 2025 (maar mogelijk veel eerder) moet de EU hierover besluiten.

 

Proefallocatie belandt in tweede fase

De Nederlandse proefallocatie heeft de eerste fase van het verzamelen van gegevens afgesloten. De proefallocatie is bedoeld om eventuele onvolkomenheden te ontdekken in het toewijzingssysteem voor na 2012, zodat die tijdig kunnen worden opgelost.

 Aan de gegevensverzameling deden negen Nederlandse bedrijven mee. De resultaten van de proefallocatie zijn gemeld in een Europese werkgroep waarin een tiental landen deelneemt. De Europese Commissie zal deze ervaringen meenemen in de richtsnoeren voor de implementatie van emissiehandel in de EU.

Vragenlijsten
In de eerste fase hebben de bedrijven vragenlijsten gekregen om daarop hun gegevens over productie, warmtegebruik en brandstofgebruik in te vullen. Op basis van deze gegevens en een verificatie daarvan in de komende weken, zal de overheid vanaf medio april de virtuele toewijzing aan deze bedrijven gaan berekenen met de nieuwe benchmarkmethode die voor de handelsperiode na 2012 gaat gelden. Pas in september 2011 kan overigens de echte toewijzing gaan plaatsvinden, als ook nadere Europese besluitvorming over de Richtlijn Emissiehandel heeft plaatsgevonden.

 Uit de eerste fase concludeert Julia Williams van VROM dat de vragenlijsten nog op verschillende punten voor verbetering vatbaar zijn. “We moeten het de bedrijven nog gemakkelijker maken om de zogenoemde NACE- of Prodcom-codes voor hun eigen producten op te zoeken,” zegt zij. “Dat is de basis voor elke productbenchmark. Ook willen de deelnemende bedrijven graag dat we beter aangeven waarom sommige gegevens worden opgevraagd.”

 De rapportage (in het Engels) zal binnenkort beschikbaar zijn op de NEa-website en is ook naar Brussel verstuurd.

 

Lauwe stemming op de internationale handelsmarkt

De handel op de markt voor Europese emissierechten is de laatste maanden niet erg levendig. De verhandelde volumes zijn laag en er is nauwelijks ontwikkeling in de prijs. Die schommelt nu rond 13 € per ton CO2, wat volgens deskundigen onvoldoende reden is om grootschalig te investeren.

Carbon Market Insights
De recente conferentie Carbon Market Insights in Amsterdam (2-4 maart) gaf de lauwe stemming op de handelsmarkt goed weer. Sommige aanwezigen verklaarden de matte discussies en het gebrek aan vlammende presentaties door het gebrek aan ontwikkelingen in de internationale politiek. De Klimaattop in Kopenhagen verschafte weinig nieuw perspectief, terwijl ook het opzetten van Amerikaanse en Australische equivalenten van het Europese handelssysteem stagneert.

Reacties op lauwe stemming
“Kopenhagen was niet de mijlpaal die we verwachtten,” constateerde Per-Otto Wold, de CEO van organisator Point Carbon in Amsterdam. “En Amerika verkeert nu nog in de fase waarin Europa zeven jaar geleden verkeerde, bij het opzetten van emissiehandel.” Vice-president Jørgen Kildahl van de Noorse energiemaatschappij Statkraft verwoordde een vrij algemeen gevoel over de status van de internationale klimaatpolitiek: “We hebben lange termijnsignalen van de politiek nodig. Je kunt vragen om leiderschap vanuit het bedrijfsleven, maar kan die zonder een politiek raamwerk?”

Naar een 30% doelstelling?
De Europese Unie heeft intussen besloten om de eigen doelstellingen voor emissiereductie in 2020 niet nu al te verhogen van 20% naar 30%. Maar de voorbereidingen van die stap worden al wel verricht. Medio maart besloten de 27 EU-milieuministers om een analyse te laten maken van de beleidsopties die nodig zouden zijn voor een verhoging van de doelstelling naar 30%. Die verhoging was oorspronkelijk op voorwaarde dat andere rijke landen en regio’s in de wereld soortgelijke doelen zouden gaan stellen. Nederland heeft zelf wel een eigen doelstelling van 30% in 2020.

 

Wereld-emissiehandel 2009: meer maatregelen, minder vertrouwen

Emissiehandelsanalist Point Carbon heeft onlangs de resultaten bekend gemaakt van zijn jaarlijkse marktonderzoek. De publicatie vond plaats tijdens Carbon Market Insights 2010, die gehouden werd van 2 tot 4 maart in Amsterdam. Aan het onderzoek deed een recordaantal van 4767 respondenten mee.

Wisselend beeld
In het rapport wisselt een gematigd positief beeld over EU ETS zich af met lagere verwachtingen rondom internationale klimaatafspraken en onduidelijkheid rondom de derde handelsfase. Zo is een grote meerderheid van de respondenten (70%) teleurgesteld in Kopenhagen en is het geloof in bindende afspraken in de volgende klimaattop (Cancun, eind 2010) flink naar beneden geschroefd (37% vergeleken met 59% vorig jaar). Daarnaast is de hoop op een Amerikaans ETS stelsel afgelopen jaar gedaald van 81% naar 61%.

Zichtbare reducties
Aan de andere kant groeit het vertrouwen in de werking van EU ETS, dat in 2009 alweer zijn vijfde jaar kende. Voor het eerst zegt een meerderheid van de deelnemende EU ETS bedrijven (54%) dat het Europese handelssysteem zichtbare emissiereducties heeft veroorzaakt binnen hun bedrijf. Van de bedrijven met een grote uitstoot (>5 Mt CO2e/jaar) is dit percentage zelfs 65%.

Binnen de sectoren is dit beeld meer gedifferentieerd: terwijl 63% van de bedrijven in de metaalsector zelf de uitstoot heeft gereduceerd, is dit percentage binnen de olie- en gassector slechts 35%. Zo’n 53% van de elektriciteits- en warmteproducenten zegt maatregelen in eigen bedrijf te hebben genomen.

Nauwelijks leakage
Rondom carbon leakage heerst een constante indruk: net als voorgaande jaren zegt ongeveer 84% van de EU ETS bedrijven niet eens te overwegen om productie te verhuizen. Uitzondering is de metaalsector waarin 13% van de bedrijven aangeeft een deel van de productie al verplaatst te hebben, vergeleken met het Europees gemiddelde van de gehele industrie van 2%. Overigens is daarbij de reden niet opgegeven. 

Minder krapte verwacht
Het aantal bedrijven dat extra emissierechten denkt te moeten kopen in de tweede handelsfase is afgenomen van 31% in 2009 tot 23% in 2010, terwijl het aantal bedrijven dat rechten overhoudt is gegroeid van 24% naar 28%. Over de hoeveelheid allocatie in de derde handelsfase tast een meerderheid (56%) van de EU ETS bedrijven nog in het duister. Desondanks vermoedt 68% van de bedrijven dat zij in de derde handelsfase een tekort aan emissierechten zal hebben. De verwachte CO2-prijs voor 2020 is afgelopen jaar gezakt van € 35 naar € 31.

 

Eerste veiling emissierechten op 15 april

De eerste Nederlandse veiling van 4 miljoen CO2-emissierechten (EUAs) zal plaatsvinden op donderdag 15 april.

Het concept van de veiling is een zogenoemde Dutch Direct Carbon Auction (DDCA) en is gestoeld op hetzelfde veilingconcept als waarmee de staat haar obligaties veilt. Kenmerkend voor deze methode is dat geïnteresseerde partijen kunnen bieden op de emissierechten via bancaire intermediairs, zogenaamde Carbon Dealers. De vier geselecteerde Carbon Dealers zijn Barclays Capital, Credit-Suisse, JP Morgan en Orbeo.

Carbon Dealers
De taak van de Carbon Dealer is o.a. het aanleveren van biedingen, het geven van advies aan de Nederlandse Staat en het afronden van de transacties met de kopers van de emissierechten. De regie is in handen van het Agentschap van het ministerie van Financiën. De vier banken bieden een goede dekking op de Europese markt. Omdat bedrijven kunnen meedoen via de bestaande relaties met de banken en niet eerst lid hoeven te worden van een veilingplatform, is de drempel om mee te doen relatief laag.

Methode
Op de dag van de veiling maakt het Agentschap een prijsmarge bekend waarbinnen geboden mag worden. Tijdens één ronde van twee uur verzamelt het Agentschap de biedingen van de Carbon Dealers in het veilingboek. De uiteindelijke verkoopprijs voor alle 4 miljoen rechten is uniform en wordt vastgesteld door de hoogst geboden prijs waarvoor alle aangeboden rechten verkocht kunnen worden.

Meer veilingen in voorbereiding
Naast de veiling die door het ministerie van Financiën wordt georganiseerd, is ook een veiling van eveneens 4 miljoen CO2-emissierechten in voorbereiding door VROM en EZ. Deze zal in het derde kwartaal van 2010 plaatsvinden en verloopt via één van de bestaande CO2-veilingplatforms. Het platform wordt geselecteerd via een Europese openbare aanbesteding. Op een veilingplatform kunnen kopers zonder intermediair hun emissierechten kopen. Verdere principes (één ronde, één prijs) zijn grotendeels vergelijkbaar met DDCA.

Nuttige ervaring
In totaal heeft Nederland in de huidige handelsperiode 16 miljoen emissierechten beschikbaar om te veilen. De overige 8 miljoen emissierechten worden later geveild via DDCA of een platform. De Nederlandse overheid doet op deze manier nuttige ervaring op met het veilen van emissierechten. Vanaf 2013 zal een meerderheid van alle beschikbare emissierechten geveild moeten worden.

Meer informatie, waaronder de DDCA-veilingregels, is te vinden op de website van het Agentschap, www.dsta.nl.

 

Ondersteuning lidstaten bij implementatie van ETS

De Europese Commissie (EC) werkt op dit moment de benchmark-methodiek uit op basis waarvan vrije allocatie van emissierechten zal plaatsvinden in de derde handelsfase vanaf 2013. Dit zal binnenkort resulteren in zogenaamde “Community-wide and fully harmonised Implementing Measures” (CIMs) voor de lidstaten. Deze richtlijnen geven de lidstaten aan op welke wijze zij emissierechten moeten uitdelen aan de sectoren die daar recht op hebben.

Omdat in de CIMs niet alles tot in detail kan worden opgenomen, worden de lidstaten dit jaar ondersteund door een consortium van consultants, te weten Ecofys, Entec en het Fraunhofer Instituut. Het consortium zal een telefonische helpdesk vormen waaraan de lidstaten alle vragen kunnen stellen die zij bij de implementatie van de geharmoniseerde allocatieregels tegenkomen. Daarnaast schrijft het consortium een aantal begeleidende documenten over specifieke kwesties die in de CIMs ontbreken. Aan het eind van het jaar krijgen de lidstaten ondersteuning in de vorm van een workshop.

Abonnement
Inschrijven
Veranderen gegevens
Uitschrijven
Doorsturen
Reageren
Archief Nieuwsbrieven


Websites Emissiehandel
NEa
Ministerie van VROM
Ministerie van EZ
AgentschapNL
Deze nieuwsbrief wordt aan u verstuurd door de Nederlandse Emissieautoriteit, in opdracht van de ministeries van VROM en EZ, in samenwerking met VNO-NCW. De nieuwsbrief staat onder redactie van Ecofys (Rolf de Vos).