******************************************************************************************************
Indien u dit kunt lezen wordt de onderstaande nieuwsbrief niet correct door uw mailprogramma getoond.
Een correcte HTML weergave van deze nieuwsbrief kunt u zien door het hiernavolgende webadres te kopiŽren
en vervolgens te plakken in uw webbrowser:
http://www.emailnieuwsbrieven.nl/sbo/EcoFys/showarch.asp?LijstID=1123&BriefID=11750&Persoonid=[SysPersoonID]
******************************************************************************************************
 
nr. 66
29 april 2009

De Nederlandse bedrijven die onder het CO2-emissiehandelssysteem vallen hebben in 2008 meer CO2 uitgestoten dan ze aan gratis emissierechten hadden ontvangen. In totaal is er in de Nederlandse emissiehandel sectoren 83,3 miljoen ton aan broeikasgassen uitgestoten.

Dit is 4% meer dan zij aan gratis emissierechten hebben gekregen. Bedrijven die meer emissierechten nodig hadden moesten deze op de markt kopen of de toewijzing voor 2009 aanspreken. Voor het eerst sinds de start van het emissiehandelssysteem stootten de Nederlandse bedrijven samen meer CO2 uit dan aan emissierechten was toegekend. Deze getallen zijn inclusief de nieuwkomers en lachgas.

De Europese Commissie maakte de beschikbare data over 2008 op 1 april bekend. Nog niet alle installaties hebben hun emissies gerapporteerd. In Nederland is van 364 van de 372 deelnemende bedrijven bekend hoeveel CO2 zij in 2008 hebben uitgestoten. In de gehele EU heeft zo'n 90% van alle meer dan 10.000 installaties de emissies gerapporteerd.

Op Europees niveau is de situatie vergelijkbaar met die in Nederland. De op 1 april bekende emissie van Europese bedrijven die onder het emissiehandelssysteem vallen was 1.981 miljard ton CO2 in 2008. Analisten verwachten dat als alle data bekend zijn de totale emissies iets hoger zullen uitvallen dan de rechten die voor ťťn jaar zijn toegekend. Als dat inderdaad zo is, blijven er minder emissierechten over voor rest van de handelsperiode: de jaren 2009 tot en met 2012. Over deze periode van 5 jaar mogen de deelnemende bedrijven namelijk samen niet meer uitstoten dan er aan emissierechten is uitgegeven, op straffe van boetes.

Het bekendmaken van de data zorgde op 1 april korte tijd voor onrust in de markt. De eerste 30 minuten fluctueerde de prijs sterk. Uiteindelijk steeg de prijs die dag met €0,98.

De emissiedata van bedrijven uit alle EU-lidstaten zijn op te vragen via de website van het centrale EU-transactielogboek, het CITL. De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) controleert deze cijfers steekproefsgewijs en heeft de bevoegdheid ze alsnog aan te passen. In 2008 hebben wijzigingen plaatsgevonden in de doelgroep en reikwijdte van het emissiehandelssysteem. Daarom kunnen de data van 2008 niet zonder meer vergeleken worden met die van 2007.

  • Terug naar Inhoud
  • Ook de cijfers voor het nationale systeem van emissiehandel voor NOx zijn bekendgemaakt. De uitstoot van stikstofoxiden (NOx) in Nederland was in 2008 7% lager dan in 2007.

    In tegenstelling tot de CO2-markt is er op de NOx-markt nog steeds een overschot aan emissierechten. Omdat het plafond elk jaar daalt, is dit overschot gedaald van 15,8 kton in 2007 naar 11,1 kton in 2008. Van de Nederlandse bedrijven die onder NOx-handel vallen ontbreken nog data van zes van de 266 deelnemende bedrijven. Op 15 mei publiceert de NEa een lijst met NOx-emissies en opgebouwde NOx-emissierechten per bedrijfslocatie en de nalevingstatus van deelnemende bedrijven.

  • Terug naar Inhoud
  • Vanmiddag zal in Brussel naar verwachting een eerste indicatieve lijst worden gepubliceerd met de bedrijfssectoren die vanaf 2012 in aanmerking komen voor gratis emissierechten in verband met het risico op 'carbon leakage'. De lijst wordt gepresenteerd tijdens een bijeenkomst van de Europese Commissie met lidstaten en brancheorganisaties.

    Er zijn met het oog op eventuele vlucht van koolstofintensieve industrie of productie naar buiten de EU drie 'boxen' gedefinieerd.

    In box 1 zitten de bedrijven die vanaf 2012 alle emissierechten op veilingen zullen moeten komen. Met enkele uitzonderingsgevallen zullen alle Europese elektriciteitsproducenten in deze categorie vallen. Ook de elektriciteitsproductie door de industrie valt in deze categorie.

    In box 2 zitten sectoren die niet direct last ondervinden van concurrentienadeel met bedrijven buiten de EU. Zij zullen een toenemend deel van hun emissierechten (20% in 2013, 70% in 2020) van hun rechten moeten kopen.

    In box 3 zitten de bedrijven die wel blootstaan aan het risico van carbon leakage. Door de definitie van criteria zal naar verwachting een groot deel van de industrie in deze categorie vallen. De lijst die vanmiddag wordt gepubliceerd zal daarover een eerste indicatie geven.

    De Nederlandse industrie wacht gespannen af en zal de lijst nauwgezet gaan bestuderen. Annemarie van der Rest, de emissiehandelsspecialist bij Shell: "Het proces dat bepaalt hoe bedrijven in de boxen worden ingedeeld gebeurt nu op grotere afstand van ons, in Brussel. Wij kunnen slechts indirect invloed laten gelden, en krijgen ook onze informatie met vertraging. Dat ligt aan niemand in het bijzonder, dat ligt aan het proces."

    Van der Rest ziet Brussel worstelen met de carbon leakage (box 3). "Zij hebben het grootste probleem en willen natuurlijk zo spoedig mogelijk duidelijkheid, zodat ze hun strategie kunnen bepalen. Voor het bepalen van de categorieŽn worden nu categoriseringen gebruikt die oorspronkelijk voor andere doeleinden zijn opgezet. Bij carbon leakage bijvoorbeeld worden CBS-cijfers over handelsstromen gebruikt, maar op een andere manier dan waarvoor ze vroeger werden opgezet."

    Vanaf 2012 worden de gratis rechten voor box 3-bedrijven niet nationaal gealloceerd, maar vanuit Brussel, op basis van een internationale benchmark (vergelijking tussen soortgelijke bedrijven). Van der Rest: "Voor de chemie en voor raffinaderijen was het al gebruikelijk om benchmarks te maken, maar niet met het oog op CO2-emissies. Daar moeten we dus scherp naar blijven kijken."

    De discussies over carbon leakage en benchmarking zullen de komende maanden een groot deel van de agenda in Brussel bepalen. De volgende Nieuwsbrieven Emissiehandel houden de lezer op de hoogte.

  • Terug naar Inhoud
  • Het Amerikaanse Congres heeft afgelopen week uitgebreid gediscussieerd over een ontwerp voor de eerste federale 'Climate Bill'. Het voorstel van de democratisch senatoren Henry Waxman en Ed Markey omvat onder andere de invoering van een emissiehandelssysteem in de hele VS.

    Het emissiehandelssysteem zou moeten ingaan in 2012, met een emissieplafond van 3% onder 2005-niveau. Deze limiet zou geleidelijk moeten oplopen naar 20% in 2020 en 83% in 2050. In tegenstelling tot het Europese emissiehandelssysteem, legde het oospronkelijke wetsontwerp de verantwoordelijkheid bij de brandstofproducenten. Zij zouden emissierechten moeten overleggen voor de productie en gebruik van hun producten. Maar over de optimale invulling van het systeem wordt nog uitgebreid gediscussieerd. Congresleden en leden van het Witte Huis leggen daarbij hun oor regelmatig te luisteren bij Europese specialisten.

    President Obama heeft aanvankelijk aangegeven de emissierechten vanaf de start van het emissiehandelssysteem te willen veilen, maar net als het ontwerp wetsvoorstel laat hij de wijze van allocatie van de rechten nog open. Dit was afgelopen week het belangrijkste discussiepunt in het Congres. Verschillende senatoren, waaronder oud-presidentskandidaat John McCain, zijn van mening dat het direct veilen van emissierechten een te zware last zou vormen voor zowel industrie als consumenten tijdens de economische crisis. Achter de schermen wordt flink gelobbyd door de energie-intensieve industrie voor het gratis toewijzen van emissierechten.

    Een ander belangrijk discussiepunt is de hoogte van het emissieplafond in 2020. Een groepje congresleden heeft voorgesteld om de ambitie te verlagen naar 6% (in plaats van 20%). Volgens initiatiefnemer Henry Waxman is 6% veel te laag.

    De Republikeinen hebben aangegeven niet in te kunnen stemmen met een emissiehandelssysteem zoals wordt voorgesteld. Onder de Democraten, die een meerderheid vormen in het congres, heerst aanzienlijk meer enthousiasme. Waarnemer Paul van Slobbe van EZ die met regelmaat contact heeft met de Amerikanen: "Wat ik vooral niet hoop, is dat het een politiek gevecht wordt tussen Republikeinen en Democraten, waarbij het niet meer gaat om de inhoud."

    Tod Stern, de speciale afgezant voor klimaatverandering en hoofd onderhandelaar bij de internationale klimaatonderhandelingen in Kopenhagen heeft het Congres opgeroepen om snel voortgang te boeken met de 'Climate Bill', zodat de VS een duidelijk standpunt kan innemen in Kopenhagen. Tijdens de top in december in Kopenhagen zal een besluit genomen worden over de opvolger van het Kyoto-protocol. Congres-lid en initiatiefnemer Henry Waxman streeft er naar om het voorstel eind mei de stemmingen in het congres te hebben afgerond.

  • Terug naar Inhoud
  • Eind vorige maand en begin deze maand heeft de Raad van State zijn eerste zittingen gehouden over de beroepsschriften van bedrijven tegen de toewijzing van CO2-emissierechten voor de periode 2008-2012. De Raad doet op 20 mei een tussenuitspraak.

    De zittingen werden gedomineerd door discussies over eerdere 'windfall-profits' door de energiebedrijven – die daardoor in deze handelsperiode worden gekort op gratis verstrekte rechten – en door vele gedetailleerde discussies over individuele cases.

    Als de Raad aanpassing van de toewijzing en de besluiten daarover adviseert, krijgt de overheid daarvoor de gelegenheid: de zogenoemde 'bestuurlijke lus'. Na een tweede serie zittingen in september volgt een einduitspraak in oktober.

  • Terug naar Inhoud
  • In reactie op de poll van vorige week heeft een overweldigende driekwart meerderheid van de ruim 400 respondenten gekozen voor september of oktober als voorkeursdatum voor het 2009 Congres Emissiehandel.

    De ministeries van VROM en EZ gaan in de komende weken een nadere datum en locatie bepalen.

    Suggesties voor onderwerpen zijn nog altijd welkom bij yoni.dekker@minvrom.nl.

  • Terug naar Inhoud
  • De Nederlandse Emissieautoriteit heeft in het register voor NOx emissiehandel de jaren 2011 tot en met 2013 geopend. Sinds 23 april kunnen NOx emissierechten uit die jaren worden verhandeld. De prestatienormen voor 2011 t/m 2013 zijn gepubliceerd in de Staatscourant.

  • Terug naar Inhoud
  • Op 24 april hebben nieuwe bedrijven in de CO2-emissiehandel de rechten voor 2008 en 2009 ontvangen. De Europese Commissie heeft daar officieel toestemming voor gegeven. In totaal zijn ruim 6,9 miljoen emissierechten gestort.

    Hierbij zijn ook de rechten inbegrepen voor de opt-in van lachgas (N2O). De bedrijven die salpeterzuur voor de kunstmestindustrie maken kunnen dankzij deze opt-in sinds 1 januari 2008 meedoen aan emissiehandel.

    Voor meer informatie over het storten van rechten kunt u bellen met de NEa helpdesk (070-339 5250) of mailen naar nea@minvrom.nl.

  • Terug naar Inhoud
  • De NEa organiseert twee workshops over CO2-emissiehandel voor luchtvaartexploitanten. Luchtvaartexploitanten moeten uiterlijk 31 augustus 2009 hun monitoringsplan bij de NEa indienen.

    De workshops besteden onder andere aandacht aan het opstellen van zo'n monitoringsplan en aan de overige verplichtingen die luchtvaartexploitanten in het kader van de emissiehandel zullen ondervinden. De workshop op 10 juni is gericht op grote luchtvaartmaatschappijen. De workshop op 18 juni focust op kleinere luchtvaartexploitanten. Meer informatie is beschikbaar op de site van de NEa.

  • Terug naar Inhoud
  • Het ministerie van VROM werkt aan een 'aanpassingswet' met het oog op een gemakkelijkere aanmeldingsprocedure voor de zogenoemde nieuwkomers (die ook geldt voor uitbreidingen).

    Momenteel moeten nieuwkomers zich voor toewijzing van emissierechten aanmelden vůůr 1 september in het jaar dat zij gaan draaien. Soms is dat maanden na ingebruikname, soms voordat er sprake is van productie. "We willen de eis van de datum van indiening afschaffen en direct na ingebruikname de aanvraag in behandeling nemen," zegt Julia Williams van VROM. "Dat lijkt voor alle partijen beter." Bedrijven krijgen dan binnen ongeveer vier maanden na ingebruikname hun beschikking en enige tijd daarna, afhankelijk van de definitieve toestemming vanuit Brussel, ook hun rechten bijgeschreven.

    Wiel Klerken, milieusecretaris van VNO-NCW, vindt de aanpassing voor nieuwkomerseen goed idee. "Het lijkt heel logisch, want een bedrijf kan nu eenmaal bijzonder moeilijk precies voorspellen wanneer de start, of de start van de uitbreiding plaatsvindt."

    De aanpassingswet in voorbereiding zal ook enkele elementen bevatten die de openbare voorbereiding voor nieuwe vergunningaanvragen aan deelnemers aan de emissiehandel vergemakkelijken.

  • Terug naar Inhoud
  • Deze nieuwsbrief wordt aan u verstuurd door de ministeries van EZ en VROM en door VNO-NCW, die gezamenlijk de Kerngroep CO2-Emissiehandel vormen. De nieuwsbrief staat onder redactie van Ecofys Publishing (eindredacteur Rolf de Vos).