******************************************************************************************************
Indien u dit kunt lezen wordt de onderstaande nieuwsbrief niet correct door uw mailprogramma getoond.
Een correcte HTML weergave van deze nieuwsbrief kunt u zien door het hiernavolgende webadres te kopiëren
en vervolgens te plakken in uw webbrowser:
http://www.emailnieuwsbrieven.nl/sbo/EcoFys/showarch.asp?LijstID=1123&BriefID=11822&Persoonid=[SysPersoonID]
******************************************************************************************************
 
nr. 73
20 oktober 2009

Vandaag heeft de Raad van State de einduitspraak gedaan over beroepen van bedrijven tegen het CO2-toewijzingsbesluit. Alleen voor Corus heeft de Raad zelf het aantal eerder toegewezen CO2-emissierechten bijgesteld, alle andere beroepen zijn verworpen. Alle toewijzingen zijn nu bevestigd.

In het al eerder gewijzigde toewijzingsbesluit van CO2-emissierechten heeft de overheid volgens de Raad van State onvoldoende rekening gehouden met het hoogovengas dat Corus aan Nuon heeft doorgeleverd. Dat is een bevestiging van de tussenuitspraak van 19 mei. Bijzonder is dat de overeenstemming over de extra rechten (162 kiloton voor vijf jaar) al op de rechtszitting werd bereikt, waardoor de Raad zelf de toewijzing vaststelde. Dat betekent tijdwinst en zekerheid ten opzichte van het 'normale' geval waarin de bijstelling door de overheid moet worden vastgesteld, met de procedures vandien.

De Raad van State oordeelde dus dat de overige bedrijven voldoende emissierechten toegekend hebben gekregen. De bezwaren van elektriciteitsbedrijven tegen de zogenoemde 'windfall-korting' werden ongegrond verklaard. Deze korting brengt in rekening dat de elektriciteitsbedrijven de gratis rechten doorberekenen aan de afnemers van elektriciteit.

Tegen de toewijzing hadden eerder ruim veertig bedrijven beroep ingesteld bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

De volledige tekst van de uitspraak staat hier.

  • Terug naar Inhoud
  • Op het Congres Emissiehandel op 17 september in de Rotterdamse Doelen maakte de kersverse Directeur-Generaal Milieu Bernard ter Haar zijn entree. "Emissiehandel staat al vijftig jaar in de economische leerboeken als een nuttig instrument. Maar het is bijzonder dat het ook gelukt is om dit instrument in de samenleving toe te passen. We maken geschiedenis!"

    Ter Haar trad per 1 juli aan en werkte daarvoor 21 jaar lang op het Ministerie van Financiën. Hij maakte geen geheim van zijn economische achtergrond: "De marktomstandigheden zijn nu natuurlijk bijzonder, maar de fluctuaties van CO2-prijzen zijn niet anders dan in andere markten. Ik verwacht dat na de huidige periode van terughoudendheid in investeringen er weer beter voorspelbare patronen gaan optreden. Maar zeker weet je dat natuurlijk niet, in geen enkele markt."

    De nieuwe DG Milieu geeft toe dat het systeem van emissiehandel nog niet helemaal werkt zoals zou moeten."Het is misschien nog steeds meer een proeftuin dan was bedoeld, maar het gaat écht handel worden. De uitkomst van Kopenhagen is daarbij natuurlijk cruciaal. In het reguleren van de transitie naar een duurzaam systeem is emissiehandel een mooi en onvermijdelijk instrument."

    Het congres, bezocht door 300 bezoekers, gaf een overzicht van alle ontwikkelingen rondom emissiehandel en de voorbereidingen op een systeem na 2012. Elders in deze Nieuwsbrief Emissiehandel zijn een paar onderwerpen van het Congres apart uitgelicht.

    Bijna alle presentaties van het congres zijn te lezen op de NEa-site.

  • Terug naar Inhoud
  • Volgens een schatting van het ministerie van VROM zullen vanaf 2013 maximaal zo'n 210 Nederlandse bedrijven een groot deel hun emissierechten gaan kopen. Die rechten kunnen ze kopen op nog te organiseren veilingen of op de secundaire markt. Vanuit Nederland zullen op die veilingen jaarlijks 30 tot 40 miljoen ton aan emissierechten worden aangeboden.

    De veiling van emissierechten zal na 2013 bijna een factor tien groter zijn dan de veilingen die in de periode 2008-2012 plaatsvinden. Nederland is nu bezig om veilingen te organiseren voor de komende jaren tot 2013. Voor die veilingen is ongeveer 16 miljoen ton beschikbaar. Alle 341 bedrijven die onder emissiehandel vallen mogen daaraan meedoen, en zelfs ook partijen daarbuiten kunnen aan de veiling deelnemen.

    Met de veilingen, waarvoor Nederland zowel een platform als een agentschap wil inschakelen, volgt ons land de voorbeelden van Oostenrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, die al eerder veilingen aankondigden. Deze veilingen hebben mede als doel ervaring op te doen voor de veel grotere veilingen vanaf 2013.

    Vanaf dat jaar zouden 80 Nederlandse elektriciteitsproducerende inrichtingen al hun emissierechten op de markt moeten kopen, waarvan een groot deel via veilingen. Ongeveer 130 van de huidige deelnemers krijgen voor een groot deel gratis rechten toebedeeld omdat ze in sectoren zitten die risico lopen op 'carbon-leakage'. De overblijvende 130 bedrijven zouden een groter aantal rechten al dan niet op een veiling moeten kopen."Maar exacte getallen kunnen we nog niet geven" zegt Paul van der Lee van VROM. "Er komen in 2013 nog bedrijven bij en als we besluiten tot opt-out zullen ook bedrijven weer buiten emissiehandel blijven."

    Voor de veiling vanaf 2013 bereidt de Europese Commissie momenteel regels voor, die in juni 2010 klaar moeten zijn. Energiehandelsplatform Climex verwacht dat de Commissie zal kiezen voor een zekere mate van harmonisatie van de veilingen, die per land nogal kunnen verschillen. Zo heeft Malta per jaar 1 miljoen ton te verspijkeren en Duitsland ongeveer 200 maal zo veel.

    Climex heeft ook een prognose van de vormgeving van de veilingen, zo vertelde Sascha Bloemhoff van het handelsplatform tijdens de Conferentie Emissiehandel. "Dat zal vermoedelijk het zogenoemde 'one round, one clearing price' systeem worden, waarbij de biedingen niet zichtbaar zijn voor anderen. De hoogste prijs waarvoor het totale volume van de veiling verkocht kan worden zal gelden als de prijs per emissierecht. Iedereen die hoger heeft geboden, krijgt zijn emissierechten tegen die 'clearing price'."

    Nog onbekend is of er op den duur een overgang zal volgen naar één Europese veiling. Landen als Duitsland en Polen zijn daar tegen. Ook is nog geen besluit genomen over de bestemming van de inkomsten. De Europese Commissie heeft daartoe een aantal aanbevelingen gedaan, maar lidstaten mogen daarover zelf besluiten.

  • Terug naar Inhoud
  • "Emissiehandel werkt. Maar niemand investeert meer in maatregelen." Aldus Seb Walhain van Fortis tijdens het Congres Emissiehandel in zijn 'verslag vanuit de loopgraven'. De emissiehandelsspecialist, die ooit medeverantwoordelijk was voor de allereerste handelstransactie van CO2-emissierechten in Europa, liet een helder licht schijnen op de huidige emissiehandel.

    "Dankzij de crisis halen we de doelstellingen van het Kyoto Protocol," zei de bankier. "Bij Fortis hebben we echter al anderhalf jaar geen CO2-besparingsprojecten meer gefinancierd. Zonder ambities voor 2020 zullen er weer geen investeringen volgen. En zonder target zijn alle rechten ook niks waard."

    Net als vele andere specialisten in de emissiehandel constateert Walhain dat de markt een overschot aan aanbod kent. "En toch is de prijs van emisierechten niet nul, maar rond de 15€ per ton. Dat komt alleen omdat er in 2013 een vraag naar emissierechten zou ontstaan. Als dat tekort in 2013 inderdaad ontstaat, gaat men weer investeren. "

    Ondanks het uitblijven van reducerende maatregelen vindt Walhain dat de markt voor emissierechten prima werkt. "CO2 raakt steeds beter geïnternaliseerd in de economie, na de energiebedrijven nu ook bij de rest zoals staal en aluminium. De markt is met een handelsvolume van 100 miljard € per jaar groot genoeg, de prijs kan goed worden voorspeld en herleid, er zijn logische trends herkenbaar. Als het 1°C kouder wordt, zie je dat direct op de markt. De volatiliteit van de prijs is flink afgenomen, wat een signaal is voor de kwaliteit van de markt. Misschien ben ik te optimistisch, maar ik denk dat in 2013 een tekort ontstaat."

    Voor de korte termijn ziet hij nog altijd een overschot. Walhain onthulde zijn gehoor dan ook dat hij recent rechten op de markt heeft verkocht, in de hoop dezelfde rechten volgend jaar of het jaar erop weer goedkoper terug te kopen. "Ik denk dat de prijs verder zal dalen. Maar natuurlijk weet ik dat niet zeker."

  • Terug naar Inhoud
  • De Europese Commissie ziet rond 2015 een mondiale handelsmarkt voor emissierechten ontstaan. "Een brede markt in de OESO is niet ver meer weg," zegt Peter Zapfel, ambtenaar bij de Europese Commissie. "En dankzij CDM-projecten en handel krijgt CO2 zelfs in ontwikkelingslanden een prijs."

    Met een speciale presentatie over de koppeling tussen markten voor emissiehandel maakte Zapfel duidelijk dat een mondiale CO2-prijs gewenst is. "Een mondiale CO2-prijs is robuuster, maakt de markt stabieler en verkleint de risico's voor bedrijven die erin moeten handelen." De Europese Commissie gaat dan ook veel de boer op met haar concept van emissiehandel.

    Dat geldt niet in de laatste plaats voor de Verenigde Staten, die vaak een beroep doen op de ervaring van ambtenaren van de Commissie en van lidstaten, die andersom ook graag informatie geven. "De EU en de VS zullen gezamenlijk het leeuwendeel van de wereldmarkt vormen. De EU-ervaringen zijn toonaangevend in het Amerikaanse debat. We hoeven geen identieke systemen te hebben, als ze maar compatibel zijn. Daarbij maakt de EU steeds duidelijk dat een koppeling alleen mogelijk is als de Amerikaanse doelstellingen streng genoeg zijn. Als dat niet zo zou zijn, dan zou een koppeling onze ambities aanzienlijk verwateren."

    Binnen allerlei samenwerkingsverbanden zoals ICAP (International Carbon Action Partnership) ontstaan tal van initiatieven, ook binnen Amerikaanse staten. "Japan, Australië en Nieuw-Zeeland denken over cap-and-trade, zelfs Zuid-Korea en Mexico overwegen handelssystemen. Duidelijk is daarbij dat het huidige systeem voor CDM (projecten in ontwikkelingslanden in ruil voor emissierechten, red.) maar een tijdelijk systeem is." Inderdaad wordt binnen de onderhandelingen over een internationaal Klimaatakkoord nu veel aandacht besteed aan alternatieven voor CDM om op grotere schaal CO2-emissiereductie in ontwikkelingslanden te financieren.

  • Terug naar Inhoud
  • Vorige maand heeft de Europese Commissie een voorlopig besluit genomen over welke bedrijfssectoren er blootstaan aan het risico van 'carbon leakage' en derhalve vanaf 2012 hun emissierechten grotendeels of geheel gratis krijgen toegewezen.

    Die toewijzing zal gebeuren op basis van een Europese vergelijking ('benchmark') met bedrijven in een sector die de laagste CO2-emissies halen. Bedrijven in deze sectoren krijgen gratis rechten toegewezen alsof zij net zo goed presteren als de beste 10% in hun sector. Als hun emissies in de praktijk hoger uitvallen dan deze benchmark, dan zullen zij rechten moeten bijkopen.

    De voorlopige lijst, die voor het eind van het jaar nog moet worden goedgekeurd door het Europese Parlement en de Europese Raad van ministers, omvat 164 sectoren en subsectoren. Deze sectoren beslaan naar schatting ongeveer 80% van alle industriële emissies die door het systeem van emissiehandel worden gedekt (exclusief de emissies door elektriciteitsproductie). Bovendien is er in het besluit een paragraaf opgenomen die ruimte biedt aan sectoren om – als een nadere analyse een ongunstige concurrentiepositie door emissiehandel uitwijst - tussentijds toegevoegd te worden aan deze lijst.

    De overige 20% van industrie moet de emissierechten gedeeltelijk via veilingen kopen. Aanvankelijk geldt die veiling voor slechts 20% van de benodigde emissierechten, maar dat percentage loopt op naar 70% in 2020 en 100% in 2027. De elektriciteitsproductiesector moet meteen vanaf 2013 al haar emissierechten kopen.

    Overigens kan een mondiale overeenkomst over emissies in Kopenhagen eind dit jaar de situatie ten aanzien van carbon leakage weer veranderen. Als ook andere landen eisen gaan stellen die equivalent zijn met die in de EU wordt het risico namelijk kleiner dat bedrijfsactiviteiten uit de EU verdwijnen vanwege het handelsregime.

    De lijst van sectoren staat in het besluit van de Commissie.

    Benchmarking
    Momenteel werkt een consortium onder leiding van Ecofys Nederland aan een advies aan de Europese Commissie over de benchmarks van bedrijfssectoren. Deze benchmarks liggen ten grondslag aan de gratis toewijzing van emissierechten en gaan in principe uit van een vergelijking met de 10% installaties per sector die het beste presteren qua emissies. Het onderzoek is bijna voltooid en zal op 5 en 6 november door de Europese Commissie en Ecofys aan de lidstaten en de stakeholders worden voorgelegd

  • Terug naar Inhoud
  • De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) gaat alle monitoringsplannen voor NOx-handel doorlichten. Veel van de monitoringsplannen van deelnemende bedrijfslocaties blijken niet (meer) van het gewenste kwaliteitsniveau te zijn.

    Toen het systeem in 2005 van start ging was er zowel bij de NEa als bij bedrijven nog niet voldoende praktijkkennis en ervaring met emissiehandel. Bovendien is de regelgeving de afgelopen jaren veranderd.

    Monitoringsplannen van onvoldoende kwaliteit kunnen leiden tot wettelijke overtredingen, een minder efficiënte verificatie en monitoringsmethodieken die onnodig ingewikkeld zijn voor de bedrijven. Door dalende prestatienormen zal het belang van een solide NOx-emissiehandelssysteem naar verwachting de komende jaren toenemen. Daarom zijn gedegen monitoringsplannen juist hard nodig. NEa zal daarom alle plannen gaan hertoetsen. Om de administratieve lasten voor bedrijven laag te houden, zal de NEa de toetsing zelf uitvoeren en krijgen bedrijven een formeel verzoek als ze iets moeten wijzigen.

    Een groot voordeel voor de bedrijven is dat de NEa ook zal toetsen of de monitoringsmethodiek onnodig complex of inefficiënt is. Bedrijven kunnen dus ook advies krijgen over hoe zij hun monitoringsmethodiek kunnen vereenvoudigen.

    De toetsing is in oktober gestart en wordt per sector gedaan. De laatste plannen worden eind 2010 getoetst. Bedrijven krijgen een schriftelijk verzoek om hun monitoringsplan in te sturen als de sector waar zij onder vallen aan de beurt is. Dit geldt alleen voor monitoringsplannen die voor 2008 gevalideerd zijn.

  • Terug naar Inhoud
  • Vooral dankzij de economische crisis gaat Nederland de Europese doelen voor NOx-en CO2-emissies in 2010 halen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving in de recente Milieubalans.

    De uitstoot van broeikasgassen komt volgens de Milieubalans uit rond de Kyotodoelstellingen in de periode 2008-2012 van gemiddeld 200 miljoen ton CO2-equivalenten per jaar. Ook zonder de recessie had Nederland dat doel gehaald, maar dan zouden wel meer buitenlandse emissierechten moeten worden aangekocht. Daarbij rekent het PBL voor de industrie die deelneemt aan CO2-emissiehandel met de plafonds zoals afgesproken. Die plafonds zijn onafhankelijk van de recessie, maar de recessie heeft wel invloed op de prijs van CO2. "Als de economie weer gaat aantrekken, neemt de vraag naar CO2-rechten weer toe en kan de CO2-prijs mogelijk wel weer stijgen," aldus het Planbureau.

    Bij stikstofoxiden komt de totale uitstoot in 2010 waarschijnlijk 15.000 ton lager uit dan het door de EU vastgestelde plafond van 260 kton. Volgens het PBL zou Nederland ook zonder recessie al in de buurt van de plafonds zijn uitgekomen, vooral dankzij een forse bijdrage in het verkeer en in industrie. De recessie versnelt de terugloop in uitstoot, ondanks het feit dat de investeringen in schonere apparatuur en motoren afnemen.

  • Terug naar Inhoud
  • In de afgelopen maanden zijn er EU-breed afdoende maatregelen getroffen tegen de zogenoemde 'carrouselfraude'. Bij deze fraude worden emissierechten in het buitenland gekocht tegen 0% btw. In sommige gevallen konden de rechten vervolgens worden doorverkocht en werd er wel btw in rekening gebracht, zonder deze af te dragen aan de fiscus.

    Staatsecretaris de Jager van Financiën wijzigde in juli al de regelgeving over btw op emissierechten, om dit type fraude te voorkomen. In plaats van de verkoper, moet nu de afnemer van emissierechten de btw afdragen aan de staat. In september heeft de Europese Commissie een voorstel aangenomen dat dezelfde maatregel EU-breed invoert. In Groot-Brittannië zijn enkele maanden geleden al arrestaties verricht voor carrouselfraude met emissierechten.

  • Terug naar Inhoud
  • Ook de klimaatconferentie in Bangkok, begin deze maand, heeft nog geen duidelijk gebracht over de kansen op een definitief klimaatakkoord, eind dit jaar te sluiten in Kopenhagen. Yvo de Boer, hoofd van het VN klimaatbureau, gaf tijdens zijn slotverklaring aan dat er wel degelijk grote vooruitgang was geboekt, maar sprak tegelijkertijd zijn zorgen uit over de discussie of het nieuwe akkoord wel of niet de structuur van het Kyoto-protocol moet hebben.

    De VS wil van het protocol af, omdat er voor ontwikkelingslanden, waaronder China en India, geen verplichtingen aan vast zitten. Yvo de Boer houdt voorlopig aan Kyoto vast: "Als ik maar één paar schoenen heb, is het verstandig om daarin te blijven lopen".

    Van 7 tot 18 december vindt in Kopenhagen de klimaattop van de verenigde naties plaats. Deze conferentie moet leiden tot een opvolger van het Kyoto-protocol dat in 2012 afloopt. De voorbereidingen voor een Kopenhagen-akkoord startten 2 jaar geleden met een klimaatconferentie in Bali. Voor Kopenhagen rest nu slechts nog een onderhandelingsronde in Barcelona, begin november.

    Alle ogen zijn gericht op de VS. Daar is een klimaatwet in de maak, waarin 20% emissiereductie van broeikasgassen ten opzichte van 2005 wordt vastgelegd. Afronding van deze wet is erg belangrijk voor de onderhandelingen in Kopenhagen. Alleen als de VS een concrete afname van broeikasgassen belooft, zullen andere landen, zoals China, ook bereid zijn om water bij de wijn te doen. De VS kan echter geen beloftes doen, zolang de kans nog bestaat dat de wet wordt verworpen door de Senaat.

    In de Amerikaanse Senaat wordt nu hard gelobbyd door senatoren Kerry en Boxer om het wetsvoorstel aangenomen te krijgen. Er klinken hoopvolle geluiden vanuit het Congres om het wetsvoorstel door het belangrijkste comité of zelfs door de senaat te krijgen vóór Kopenhagen. Critici denken echter dat het goedkeuren van de wet te laat zal komen voor de klimaatonderhandelingen.

    Intussen heeft minister Cramer zich uitgesproken voor het loslaten van concrete doelstellingen om de broeikasgassen te verminderen. "Het is veel belangrijker dat alle partijen toezeggen dat ze de wereldwijde stijging van de temperatuur tot 2 graden celcius willen beperken." zei Cramer. De discussie over percentages emissiereductie werkt volgens Cramer verlammend. "We komen met hangen en wurgen op 19 procent. Dus dat moet toch nog omhoog.", aldus Cramer.

    Eind november zal ze samen met minister van der Hoeven weer overleggen met de top van het Nederlandse bedrijfsleven over Kopenhagen. In augustus vond ook al een dergelijk overleg plaats (zie Nieuwsbrief 72).

  • Terug naar Inhoud
  • De website van de Nederlandse Emissieautoriteit is vernieuwd. De structuur van de website is verbeterd, waardoor informatie gemakkelijker te vinden is. Daarnaast kunnen in de mediatheek documenten op thema gezocht worden.

    De NEa staat open voor reacties en suggesties, die kunnen worden gemaild naar de NEa.

  • Terug naar Inhoud
  • Indien bedrijven niet aan hun verplichtingen in het kader van de emissiehandel voldoen, kunnen er sancties volgen. Deze sancties worden opgelegd door de NEa. De NEa heeft daarvoor een sanctiestrategie ontwikkeld.

    In de sanctiestrategie staat beschreven waar de NEa prioriteiten stelt met betrekking tot handhaving, wat voor sanctiemiddelen ze heeft en op welke manier deze worden ingezet. De sanctiestrategie is online beschikbaar.

  • Terug naar Inhoud
  • De NEa organiseert op 26 november een seminar over het afsluiten van het handelsjaar van CO2 en NOx-emissiehandel.

    Dit seminar is speciaal gericht op bedrijven en personen die voor het eerst te maken krijgen met het afsluiten van een handelsjaar. Bedrijven die onder het emissiehandelssysteem vallen zijn dan onder andere verplicht om een emissieverslag in te dienen en voldoende emissierechten in te leveren om hun uitstoot te vereffenen. Tijdens het seminar zal aan de nieuwe deelnemers uitgelegd worden hoe het handelsjaar 2009 afgesloten moet worden en worden vragen beantwoord.

    De betreffende bedrijven hebben hiervoor al een uitnodiging ontvangen. Het seminar vindt plaats in de Jaarbeurs Utrecht in de ochtend. Aansluitend wordt er een lunch aangeboden. Aanmelden kan vanaf donderdag 22 oktober via de NEa website.

  • Terug naar Inhoud
  • Deze nieuwsbrief wordt aan u verstuurd door de ministeries van EZ en VROM en door VNO-NCW, die gezamenlijk de Kerngroep CO2-Emissiehandel vormen. De nieuwsbrief staat onder redactie van Ecofys Publishing (eindredacteur Rolf de Vos).