De pot van emissierechten die is gereserveerd voor nieuwkomers en uitbreidingen van bedrijven die meedoen in de emissiehandel zal zeker in 2010, maar wellicht al dit jaar uitgeput raken als alle aanvragen volledig worden gehonoreerd. De overheid beraadt zich nog over de uitputting, maar zal de reserve zeker niet aanvullen.

De over-inschrijving door nieuwkomers en uitbreidingen is duidelijk geworden door de aanvragen die per 1 september 2009 in behandeling zijn genomen. Het gaat om een groot aantal kleine uitbreidingen en nieuwkomers, en enkele grote aanvragen voor nieuwe elektriciteitscentrales. De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) begeleidt dit jaar in opdracht van VROM en EZ de nieuwkomersaanvragen.

"De aanvragen moeten nog worden beoordeeld, dus de toewijzingen kunnen best lager uitvallen," zegt Bram Maljaars van de NEa. "Ook zullen waarschijnlijk niet alle bedrijven die rechten aangevraagd hebben nog dit jaar in bedrijf gaan, waardoor zij niet in aanmerking komen voor nieuwkomersrechten. Maar duidelijk is dat de bodem in zicht komt."

Voor het reservedepot geldt de regel 'op is op'. Nadat de laatste emissierechten uit het depot zijn toegewezen, vissen nieuwe bedrijfslocaties en uitbreidingen die daarna in bedrijf genomen worden achter het net.

In de reservepot voor de handelsperiode 2008-2012 zit momenteel nog ruim 18 miljoen ton aan emissierechten, wat tegen de huidige marktprijs een waarde vertegenwoordigt van ongeveer 250 miljoen €. Het totale aantal aangevraagde emissierechten overschrijdt dat met twee miljoen ton. Het is dus nu waarschijnlijk al onmogelijk om alle aanvragen voor 100% te honoreren. "Als blijkt dat alle aanvragen bij elkaar de beschikbare hoeveelheid reserve overschrijden, zal bij de toewijzing de 'kaasschaaf' worden gehanteerd zodat het totaal van de toewijzing binnen de beschikbare hoeveelheid in het depot blijft."

Terug naar Inhoud

Met instemming hebben bedrijfssectoren en lidstaten begin november in Brussel kennis genomen van de methodologie waarmee vanaf 2012 gratis emissierechten kunnen worden toegewezen aan bedrijven in de hele EU. De methode is voor de Europese Commissie ontworpen door Ecofys op basis van benchmarks: een vergelijking met de best presterende installaties in dezelfde sector.

De gratis toewijzing zal ten deel vallen aan bedrijven die blootstaan aan het risico van de zogenoemde 'carbon leakage', maar ook andere bedrijven krijgen tot 2027 een (kleiner) deel van de benodigde emissierechten gratis. Voor alle bedrijven geldt: als de gratis toewijzing niet voldoende is om de totale emissies te dekken, zullen zij rechten moeten bijkopen op de markt of op nog te organiseren veilingen.

De benchmarks definiëren referenties voor de toewijzing van emissierechten, bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid rechten per eenheid product. De EU Richtlijn voor emissiehandel omschreef eerder het gemiddelde van de 10% best presterende inrichtingen als uitgangspunt voor de benchmarks. De Ecofys-studie stelt voor dertien industriële sectoren 42 'productbenchmarks' voor. Als een productbenchmark niet mogelijk is, is een fall-back aanpak mogelijk, zoals een benchmark voor warmte of voor de brandstofmix.

De studie past het principe toe van 'één product, één benchmark'. Er wordt dus niet gecorrigeerd voor het verschil in productietechnologie of brandstofmix die voor het maken van hetzelfde product worden gebruikt. Bedrijven die slechter presteren dan de benchmark zullen naast hun gratis toewijzing extra emissierechten moeten kopen, terwijl bedrijven die beter scoren juist rechten overhouden omdat hun werkelijke uitstoot lager is.

"Deze methodologie kan worden toegepast op alle grote en kleine inrichtingen binnen het emissiehandelssysteem," zegt Maarten Neelis, projectleider van de studie bij Ecofys. "Ik ben ervan overtuigd dat deze studie een solide basis vormt voor de verdere politieke discussies over een EU-breed allocatieplan."

Reacties
In twee bijeenkomsten werden lidstaten en sectoren begin november geïnformeerd. "Bedrijven en overheden zijn het redelijk eens dat deze methodologie in de basis klopt," zegt Julia Williams van VROM. Wel waren er nog veel vragen over het verdere proces en de precieze interpretatie van bepaalde details in de richtlijn. De Europese Commissie wil in juni 2010 een volledig voorstel voor de toewijzing van rechten gereed hebben. "Er moeten nog veel details worden ingevuld," zegt Williams. "We zullen bijvoorbeeld nog discussies krijgen over procesemissies of afvalgas. Maar wij als overheid vinden de product-benchmark de zuiverste basis voor een eerlijke toewijzing."

De studie is verricht in opdracht van de Europese Commissie in samenwerking met het Duitse Fraunhofer Instituut voor systeem en innovatieonderzoek en het Ökoinstituut.

De studie kan worden gevonden op www.ecofys.com en op de website van de Europese Commissie].

Terug naar Inhoud

Vorige week heeft de Tweede Kamer een aantal wijzigingen in de Wet milieubeheer ontvangen die betrekking hebben op emissiehandel. Het gaat onder andere om enkele vereenvoudigingen in procedures voor vergunningverlening en voor nieuwkomers.

De procedure voor de vergunningverlening voor bestaande deelnemers en nieuwkomers wordt vergemakkelijkt en verkort, van zes naar ongeveer vier maanden. Zo vervalt een uitgebreide openbare vergunningsprocedure. Nieuwkomers kunnen hun verzoek om emissierechten nu doen na ingebruikname van de installaties, en niet langer voor de verplichte peildatum van 1 september.

De wet creëert ook de mogelijkheid voor een regeling om CDM- en JI-rechten naar een volgende periode mee te nemen. Het wordt bovendien mogelijk gemaakt om AAU's te bezitten. Daarentegen kunnen tijdelijke emissierechten (tCER's en lCER's) niet op de rekening voor emissierechten worden bijgeschreven. De staat vindt dergelijke tijdelijke rechten, die overigens nog niet zijn uitgegeven, te risicovol.

Ten slotte bevat de wetswijziging ook een procedure voor hoe de opvang, transport en opslag van CO₂ moeten worden gekoppeld aan het systeem voor emissiehandel. Dankzij de wetswijziging kan opgeslagen CO₂ worden afgetrokken van het emissiecijfer van de installatie waar deze CO₂ is afgevangen. Daarmee ontstaat een financiële prikkel vanuit het emissiehandelssysteem voor demonstratieprojecten voor afvang, transport en opslag van CO₂.

Zie ook de memorie van toelichting.

Terug naar Inhoud

De Commissie Meerjarenafspraak Energie-efficiëntie ETS-ondernemingen (MEE) heeft deze maand besloten tot een aantal wijzigingen in het convenant met de overheid. De deadline voor indienen van een Energie Efficiëntie Plan wordt verschoven van 1 januari naar 1 april 2010, met de mogelijkheid tot een aanvulling op 1 juli 2010.

"Uitstel was noodzakelijk omdat het convenant pas op 2 oktober getekend kon worden," zegt Wiel Klerken, milieusecretaris van VNO-NCW en lid van de MEE-commissie. "Ook op 1 april zullen bedrijven lastig kunnen aangeven of zij maatregelen zeker gaan nemen." Vooral maatregelen in de keten zullen overleg vragen met leveranciers en afnemers. Daarom kunnen bedrijven op 1 juli ook nog aangeven welke maatregelen in de categorie 'waarschijnlijk' kunnen worden verschoven naar 'zeker'.

De ETS-bedrijven die in het convenant deelnemen krijgen hierover binnenkort een brief van Senternovem.

Terug naar Inhoud

Na de onderhandelingen in Barcelona, die vorige week zijn afgerond, zijn de signalen over een in Kopenhagen te sluiten internationale klimaatovereenkomst negatiever geworden. In de internationale pers liet Yvo de Boer, hoofd van het VN klimaatbureau, zich ontvallen dat een definitief akkoord nog wel een jaar onderhandelen vergt.

De 192 landen die lid zijn van UN Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) kunnen nog steeds niet tot overeenstemming komen over zware onderwerpen zoals gedifferentieerde doelstellingen voor emissiereductie of een financiële architectuur en fondsen waarmee ontwikkelingslanden hun reducties kunnen financieren. De tegenstellingen lopen vooral tussen Noord en Zuid, die geen van beide grote gebaren lijken te willen maken.

Op nationaal niveau hebben wel enkele landen nieuw klimaatbeleid geformuleerd, inclusief doelstellingen, zoals de EU, Japan, China, Brazilië en Zuid-Korea. Dat blijkt echter onvoldoende om doelstelling te halen om de mondiale temperatuurstijging onder een onomkeerbaar schadelijk niveau van 2°C te houden. Het wachten is ook nog steeds op de VS, dat op federaal niveau een klimaatnota behandelt. Die nota zal niet voor de klimaattop in Kopenhagen (half december) zijn aangenomen, waardoor de VS naar verwachting geen definitief bod op tafel kan leggen. Dat is wel wat de ontwikkelingslanden graag zien, of zelfs eisen van rijke landen zoals de VS.

Niettemin hebben enkele belangrijke regeringsleiders laten weten naar Kopenhagen te komen om ten minste een politiek akkoord af te dwingen. Na Gordon Brown (VK) hebben ook bijvoorbeeld Barack Obama (VS) en Angela Merkel (Duitsland) laten weten waarschijnlijk naar de Deense hoofdstad af te reizen. Ook Balkenende heeft toegezegd te gaan..

Emissiehandel forever
Het al of niet sluiten van een Kopenhagen-akkoord zal vooralsnog geen belangrijke consequenties hebben voor het Europese systeem voor emissiehandel. Zo is voor een lange termijn vastgelegd dat het plafond in het ETS vanaf 2012 met 1,74% per jaar omlaag gaat. "Daar zit eigenlijk geen einddatum op," zegt Paul van der Lee van VROM. "Wel is vastgelegd dat in 2027 de niet-carbon leakage bedrijven niet langer gratis rechten krijgen toegewezen. Maar een deadline is niet afhankelijk van Kopenhagen."

De regels liggen dus ook grotendeels vast, al kunnen die in de toekomst natuurlijk wel gewijzigd gaan worden. Bedrijven zullen dus in elk geval emissierechten in het systeem van de EU emissiehandel onbeperkt kunnen meenemen naar de handelsperiodes ná 2012 (2013-2020 en 2021-2028, etc.). Meer informatie is te vinden op de NEa-website.

Terug naar Inhoud

Eind oktober zijn voor het eerst emissierechten vrijwillig geannuleerd door een rekeninghouder in het Register CO₂ Emissiehandel. De vrijwillige annulering is bedoeld als vorm van vrijwillige klimaatcompensatie.

De annulering is uitgevoerd door Emissiebeurs in opdracht van een organisatie die de CO₂–uitstoot van een evenement wilde compenseren. Met vrijwillig annuleren van emissierechten worden emissierechten permanent uit het emissiehandelssysteem verwijderd. Het gevolg hiervan is een afname van de totale emissieruimte.

Het vrijwillig annuleren van emissierechten is voor Nederland nieuw. Het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en verschillende Noord-Europese landen gingen hierin al voor. Personen of organisaties gebruiken het vrijwillig annuleren van emissierechten over het algemeen om hun uitstoot van CO₂ te compenseren.

Terug naar Inhoud

Sinds kort is er op internet een complete tekst beschikbaar van de Europese Richtlijn voor Emissiehandel. In de geconsolideerde tekst is de originele richtlijn uit 2003 verwerkt, inclusief vier wijzigingsteksten uit de jaren sindsdien. Drie daarvan dateren van dit jaar en beslaan belangrijke aanpassingen zoals het opnemen van luchtvaart in het systeem. De tekst is beschikbaar in het Nederlands.

Terug naar Inhoud

Deze maand is de NEa voor rekeninghouders in het Register CO₂ Emissiehandel gestart met de testfase van de Premium Account NEa. De NEa komt hiermee tegemoet aan de wens van een aantal rekeninghouders om een hoger serviceniveau te krijgen rond hun rekening in het Register.

De Premium Account is een rekening in het Register CO₂ Emissiehandel waaraan tegen betaling een aantal extra diensten zijn verbonden, waaronder verruimde openingstijden van de Helpdesk en een snellere doorlooptijd bij het verwerken van wijzigingen.

De testfase zal tot het einde van het jaar duren. Medio januari 2010 kunnen alle geïnteresseerde rekeningbevoegden zich aanmelden voor een twee maanden durende, kostenloze probeerperiode. Vervolgens kunnen zij de keuze maken of zij tegen betaling gebruik gaan maken van de Premium Account. Meer informatie is verkrijgbaar bij de Helpdesk NEa: 070-339 5250 of nea@minvrom.nl.

Terug naar Inhoud

Bedrijfslocaties hebben nog tot vrijdag 20 november de tijd om zich aan te melden voor de voorlichtingsbijeenkomst Afsluiten Handelsjaar 2009.

Het seminar vindt plaats op 26 november in de Jaarbeurs Utrecht en is bedoeld voor bedrijfslocaties en contactpersonen die voor het eerst hun handelsjaar moeten afsluiten. Aanmelden kan via de website van de NEa.

Terug naar Inhoud